OYUNUN KURALLARI

Bazı kararlar alırken kaygımız sadece doğru olanı yapmak değil aynı zamanda işlevsel olanı bizi de toplumun geri kalanını da daha mutlu kılacak olanı bulmaktır. Etik olarak tanımladığımızla pragmatik olarak tanımladığımız arasında bir sürtüşme vardır. Uzun vadede bile olsa eğer ahlaki davranış hezimetle sonuçlanıyorsa, sonunda onu ahlaki değil aptalca olarak tanımlarız. İnsan davranışının çeşitliliğini ve karmaşıklığını dikkate alırsak etik ya da pragmatik olarak tanımlamamıza bakmaksızın gerçekten işe yarayan basit kurallar varımdır. Ne yapmamız gerektiğine nasıl karar verebiliriz. Tepkilerimizi bir ölçüde öz çıkarımıza ilişkin algılamalarımız belirler Aynı şekilde yâda zıt karşılık veririz, çünkü böylece istediğimizi elde edeceğimizi umarız olaylar farklıdır insanlar ve uluslar da farklıdır .Bu labirentte yolun nasıl bulunacağını bilmek bir ölçüde bilgeliktir peki ama insan davranışının çeşitliliğini ve karmaşıklığını göz ardı etmeden etik ya da pragmatik gerçekten işe yarayan basit kuralları bulabiliriyiz. Belki de bunu dert etmekten vazgeçip sadece doğru olduğunu hissettiğimiz şeyi yapmamız gerekir. Ama böyle de olsa doğru gibi görünen şeyi nasıl belirleyeceğiz öyleyse yapmamız gereken şey oyun kurallarına bakmak. Başkalarının size nasıl davranmasını isterseniz sizde onlara öyle davranın. En beğenilen davranış biçimidir. Yanağımıza bir tokat vurulduğunda gerçekten öteki yanağımızı çevirebilir miyiz? Karşımızdaki acımasız biriyse bu daha çok acı çekmemiz anlamına gelmez mi. Başkalarının size yapmasını istemediğiniz şeyi sizde başkalarına yapmayın. Bedenini ortaya koyarak ve böylece haksız bir yasaya karşı çıkmaktan dolayı cezalandırılmayı göze alarak da göze göz dişe diş yani kısasa kısas iyi bir hareket başka bir iyi hareketi hak eder demektir. İyiliğe iyilikle ama kötülüğe adaletle karşılık verin. Eğer düşman barışa yönelirse sende yönel.